Συνήθεις Ερωτήσεις

Απαντούμε στα ερωτήματα σας

Κάντε κλικ σε μια ερώτηση για να λάβετε απαντήσεις σχετικά με το ΓεΣY

Ποιος είναι υπεύθυνος για την παροχή πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας;
Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας παρέχεται από προσωπικούς ιατρούς (ΠΙ).
Τι εννοούμε με τον όρο προσωπικός ιατρός (ΠΙ);
Ο όρος προσωπικός ιατρός αναφέρεται σε ΠΙ για ενήλικες και σε ΠΙ για παιδιά. Οι ΠΙ παρέχουν πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας στους δικαιούχους που είναι εγγεγραμμένοι στους καταλόγους τους. Οι ΠΙ είναι το αρχικό σημείο πρόσβασης και οι «καθοδηγητές» των δικαιούχων μέσα στο Σύστημα Υγείας. 
Ποιες είναι οι βασικές δραστηριότητες του ΠΙ;
Οι ΠΙ αποτελούν το αρχικό σημείο επαφής των δικαιούχων με το Σύστημα Υγείας.  Παρέχουν υπηρεσίες φροντίδας υγείας που αφορούν στη διάγνωση, στη θεραπεία, στην πρόληψη και στην προαγωγή της υγείας. 
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της υιοθέτησης του θεσμού του ΠΙ στο ΓεΣΥ;
Ο ακρογωνιαίος λίθος του θεσμού του ΠΙ είναι η ανθρωποκεντρική του προσέγγιση. Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του θεσμού είναι τα ακόλουθα:
  1. Απευθείας πρόσβαση
  2. Καθοδήγηση των δικαιούχων μέσα στο ΓεΣΥ
  3. Εφαρμογή ανιχνευτικών προγραμμάτων
  4. Καλύτερη και συντονισμένη αντιμετώπιση χρόνιων ασθενειών
  5. Αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων
  6. Μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά στην παρεχόμενη φροντίδα υγείας
Ποιοι θα προσφέρουν υπηρεσίες ΠΙ στο ΓεΣΥ;
Πι για ενήλικες – δηλαδή για δικαιούχους που έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους
  1. ιατροί με ειδικότητα στη γενική ιατρική, ή
  2. ιατροί με ειδικότητα στην παθολογία, ή
  3. ιατροί με ειδική εκπαίδευση στη γενική ιατρική αναγνωρισμένη από το Ιατρικό Συμβούλιο Κύπρου (δυνάμει των διατάξεων του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου) , ή
  4. ιατροί οι οποίοι κατέχουν πιστοποιητικό που βεβαιώνει το δικαίωμα άσκησης των δραστηριοτήτων του ιατρού γενικής ιατρικής στο πλαίσιο του εθνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (σύμφωνα με τις πρόνοιες της παραγράφου (2) του Κανονισμού  8ΣΤ των περί Ιατρών (Ειδικά Προσόντα) Κανονισμών ) ή ιατροί οι οποίοι έχουν αναγνωρισμένο πιστοποιητικό που εκδόθηκε από τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών μελών σε υπηκόους τους, παρέχοντας τους το δικαίωμα άσκησης των δραστηριοτήτων του ιατρού γενικής ιατρικής  στη Δημοκρατία στο πλαίσιο του εθνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (σύμφωνα με τις πρόνοιες της παραγράφου (3) του Κανονισμού 8ΣΤ των περί Ιατρών (Ειδικά Προσόντα) Κανονισμών), ή
  5. ιατροί με ειδικότητα στη γηριατρική για δικαιούχους που έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους.
Πι για παιδιά – δηλαδή για δικαιούχους μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους
 
  1. ιατροί με ειδικότητα στην παιδιατρική.
 
Ο ΟΑΥ θα συμβληθεί με ΠΙ που πληρούν τα πιο πάνω και είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Ιατρών Κύπρου, κατέχουν σε ισχύ ετήσια επαγγελματική άδεια  και πληρούν και τις υπόλοιπες ελάχιστες απαιτήσεις που θέτει ο ΟΑΥ για την παροχή υπηρεσιών φροντίδας υγείας από ΠΙ, όπως αυτές αναφέρονται στον περί ΓεΣΥ Νόμο και τους Κανονισμούς, εσωτερικούς κανονισμούς και Αποφάσεις που αφορούν στους ΠΙ.
Πώς θα έχω πρόσβαση σε ΠΙ;
Κάθε δικαιούχος θα πρέπει να εγγράφεται στο ΓεΣΥ (βλέπε διαδικασία εγγραφής δικαιούχων) και σε κατάλογο ΠΙ ώστε να μπορεί να λαμβάνει υπηρεσίες φροντίδας υγείας από ΠΙ και από άλλους παροχείς στα πλαίσια του ΓεΣΥ. 
 
Παιδιά μέχρι τη συμπλήρωση του 15ου έτους της ηλικίας τους θα πρέπει να εγγράφονται στον κατάλογο δικαιούχων προσωπικού ιατρού για παιδιά  (δηλαδή σε Παιδίατρο).  Πρόσωπα που έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους θα έχουν δικαίωμα επιλογής για εγγραφή στον κατάλογο είτε προσωπικού ιατρού για παιδιά  είτε προσωπικού ιατρού για ενήλικες. Ενήλικες που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους θα πρέπει να εγγράφονται σε προσωπικό ιατρό για ενήλικες.
 
Οι δικαιούχοι για να μπορούν να λαμβάνουν τις υπηρεσίες στα πλαίσια του ΓεΣΥ θα πρέπει να εξασφαλίζουν παραπεμπτικό από τον ΠΙ. Γυναίκες δικαιούχοι που έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους θα μπορούν να επισκέπτονται γυναικολόγο/μαιευτήρα για γυναικολογικά θέματα χωρίς παραπεμπτικό από τον ΠΙ και χωρίς την καταβολή Συνεισφοράς Ι.
Ποια είναι η διαδικασία εξασφάλισης παραπεμπτικού από τον ΠΙ;
Εφόσον ο ΠΙ εξετάσει ένα δικαιούχο και αποφασίσει ότι αυτός/αυτή χρειάζεται φροντίδα από άλλο παροχέα, θα εκδίδει παραπεμπτικό στο δικαιούχο για να επισκεφθεί τον κατάλληλο παροχέα, δηλαδή:
  • ειδικό ιατρό (1η Φάση)
  • ειδικό ιατρό με ειδικότητα  στην ακτινοδιαγνωστική για σκοπούς διεξαγωγής διαγνωστικών εξετάσεων(1η Φάση)
  • ειδικό ιατρό με  ειδικότητα στην κυτταρολογία  και στην παθολογική ανατομική με την αποστολή ιατρικού δείγματος για σκοπούς διεξαγωγής διαγνωστικών εξετάσεων(1η Φάση)
  • εργαστήριο (1η Φάση)
  • νοσηλευτή, κλινικό διαιτολόγο, εργοθεραπευτή, λογοπαθολόγο, φυσιοθεραπευτή & κλινικό ψυχολόγο(2η Φάση)
  • Τμήμα Ατυχημάτων & Επειγόντων Περιστατικών(2η Φάση)
  • κέντρο ιατρικής αποκατάστασης(2η Φάση)
  • κέντρο ανακουφιστικής φροντίδας υγείας(2η Φάση)
 
Επίσης ο ΠΙ θα εκδίδει ιατρική συνταγή για φαρμακευτική αγωγή  ή/και για ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό και υγειονομικά είδη. 
 
Δεν επιτρέπεται η παραπομπή από τον ΠΙ ονομαστικά σε συγκεκριμένο παροχέα. Συνεπώς, η επιλογή του συγκεκριμένου παροχέα θα εναπόκειται αποκλειστικά στο δικαιούχο.
Σε ποιες περιπτώσεις η εξασφάλιση παραπεμπτικού από τον ΠΙ δεν είναι απαραίτητη;
Οι δικαιούχοι θα μπορούν να επισκέπτονται τους ακόλουθους παροχείς υπηρεσιών φροντίδας υγείας χωρίς παραπεμπτικό:
 
  1. οδοντίατρο για παροχή προληπτικής οδοντιατρικής φροντίδας (2η Φάση ΓεΣΥ)
  2. Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ) για όλες τις επείγουσες περιπτώσεις (2η Φάση ΓεΣΥ).
Πώς ο θεσμός του ΠΙ βοηθά στην καλύτερη και πιο ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των χρόνιων ασθενειών;
Στα πλαίσια του ΓεΣΥ θα παρέχεται στους ΠΙ επιπρόσθετη αμοιβή εφόσον ο ΠΙ εφαρμόζει συγκεκριμένες κατευθυντήριες οδηγίες με σκοπό την εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών οι οποίες αφορούν συγκεκριμένες χρόνιες παθήσεις (π.χ. υπέρταση). Οι εν λόγω κατευθυντήριες οδηγίες θα εφαρμοστούν μετά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του ΓεΣΥ.
Με ποιο τρόπο ο ΠΙ προωθεί και εφαρμόζει ανιχνευτικά προγράμματα;
Οι ΠΙ θα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση και εφαρμογή των ανιχνευτικών προγραμμάτων πρόληψης τα οποία καθορίζονται από το Υπουργείο Υγείας και  υιοθετούνται από τον ΟΑΥ.  Οι ΠΙ στα πλαίσια της προώθησης των προγραμμάτων αυτών θα ενημερώνουν τους δικαιούχους του καταλόγου τους για κάθε πρόγραμμα που υιοθετείται από τον ΟΑΥ. Τα εν λόγω ανιχνευτικά  προγράμματα θα εφαρμοστούν μετά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του ΓεΣΥ.
Με ποιο τρόπο ο ΠΙ υποβοηθά τους δικαιούχους στη προαγωγή της υγείας;
Οι ΠΙ θα προτείνουν τρόπους για να αποθαρρύνουν συνήθειες που μπορεί να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.  Τέτοιες παρεμβάσεις έχουν ως στόχο ομάδες του πληθυσμού που επιδεικνύουν συμπεριφορές επιβλαβείς για την υγεία όπως τους καπνιστές, τα άτομα που καταναλώνουν υπερβολική ποσότητα οινοπνευματωδών ποτών και άλλες.
Παραπέμπει ο ΠΙ τον ασθενή του στα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ);
Ο ΠΙ θα μπορεί να εκδίδει παραπεμπτικό για τα ΤΑΕΠ ή να ρυθμίζει επείγουσα μεταφορά με ασθενοφόρο στα ΤΑΕΠ ανάλογα με την περίπτωση. Οι δικαιούχοι θα μπορούν να επισκέπτονται τα ΤΑΕΠ και χωρίς παραπεμπτικό.
Με ποιο τρόπο θα έχω πρόσβαση στον ΠΙ μου;
Εφόσον ένας δικαιούχος έχει εγγραφεί στο ΓεΣΥ και σε κατάλογο ΠΙ μπορεί να έχει πρόσβαση στον ΠΙ μέσω της διευθέτησης ραντεβού. 
Ποιες είναι οι ώρες λειτουργίας των ιατρείων των ΠΙ;
Ο ΟΑΥ δεν καθορίζει ωράριο λειτουργίας των ιατρείων των ΠΙ.  Εναπόκειται στην κρίση του κάθε ΠΙ να καθορίζει τις ώρες λειτουργίας του ιατρείου του αναλόγως των αναγκών και εκτιμήσεων του.
Θα ορίζει αντικαταστάτη ο ΠΙ όταν θα απουσιάζει από το ιατρείο του;
Σε περίπτωση που ο ΠΙ θα απουσιάζει από το ιατρείο του θα ορίζει άλλο συμβεβλημένο με τον ΟΑΥ ΠΙ, ο οποίος θα τον αντικαθιστά κατά την περίοδο της απουσίας του. Η διαδικασία  αντικατάστασης θα γίνεται από τον ΠΙ μέσω του Συστήματος Πληροφορικής. Ο ΟΑΥ θα προβαίνει σε διευθετήσεις ώστε ο αντικαταστάτης ΠΙ να έχει πρόσβαση στο ιστορικό των ασθενών που θα εξυπηρετεί για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
 
Ο ΠΙ θα πρέπει να ενημερώνει τους δικαιούχους που είναι εγγεγραμμένοι στον κατάλογό του για τις διευθετήσεις στις οποίες έχει προβεί αναφορικά με την αντικατάσταση του από άλλο ΠΙ.
Σε πoιο ΠΙ δικαιούται ένας δικαιούχος να εγγραφεί;
Ο δικαιούχος μπορεί να εγγράφει στον κατάλογο, συμβεβλημένου με τον ΟΑΥ προσωπικό ιατρό, της επιλογής του.
Υπάρχει ποσό συμπληρωμής που πρέπει να καταβάλει ο δικαιούχος κατά την επίσκεψη σε ΠΙ;
Ο δικαιούχος δεν θα καταβάλλει συμπληρωμή για τις επισκέψεις του στον προσωπικό ιατρό.
Μπορεί ένας δικαιούχος να λάβει κατ οίκον περίθαλψη από τον ΠΙ;
Δικαιούχοι οι οποίοι θεωρούνται, στη βάση συγκεκριμένων και καθορισμένων κριτηρίων, ως μόνιμα κατακεκλιμένοι, θα δικαιούνται να λάβουν κατ΄οίκον ιατρική φροντίδα από τον προσωπικό ιατρό με μέγιστο αριθμό τις 6 επισκέψεις το χρόνο ανά μόνιμα κατακεκλιμένο δικαιούχο.
Πόσο συχνά μπορεί ο δικαιούχος να επισκέπτεται τον ΠΙ;
Προσωπικοί παιδίατροι
Για αντιμετώπιση τυχόν φαινόμενου υπερεπισκεψιμότητας καθορίζεται καταβολή συμπληρωμής ύψους €15 από τους ασθενείς προς τους παιδιάτρους, στις περιπτώσεις όπου ο αριθμός επισκέψεων ανά παιδί, ανά έτος, υπερβεί τους πιο κάτω αριθμούς ανά ηλικιακή ομάδα:
 
Ηλικία     Αρ. Επισκέψεων
0 – 1         10
1 – 3         8
3 - 5         7
6 - 10      4
11-18     3
 
Από την πιο πάνω ρύθμιση εξαιρούνται οι χρόνιοι ασθενείς, οι χαμηλοσυνταξιούχοι, οι λήπτες ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και τα παιδιά τους. 
 
Προσωπικοί ιατροί για ενήλικες
Για αντιμετώπιση τυχόν φαινόμενου υπερεπισκεψιμότητας καθορίζεται καταβολή συμπληρωμής ύψους €15 από τους ασθενείς προς τους προσωπικούς ιατρούς, στις περιπτώσεις όπου ο αριθμός επισκέψεων ανά δικαιούχο, ανά έτος, υπερβεί τους πιο κάτω αριθμούς ανά ηλικιακή ομάδα:
 
Ηλικία      Αρ. Επισκέψεων
16 – 18        3
18 – 40       4
41 – 50       6
51 – 65      8
>65           10
 
Από την πιο πάνω ρύθμιση εξαιρούνται οι χρόνιοι ασθενείς, οι χαμηλοσυνταξιούχοι, οι λήπτες ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και τα παιδιά τους. 
 
Πότε και πώς μπορεί ο δικαιούχος να αλλάξει ΠΙ και υπό ποιες περιστάσεις;
Ο δικαιούχος μπορεί να αλλάξει τον ΠΙ του μετά την έλευση 6 μηνών από την ημερομηνία εγγραφής του σε ΠΙ. Τα παιδιά μέχρι 2 χρονών δύναται να αλλάζουν τον ΠΙ τους χωρίς χρονικούς περιορισμούς.
Υπάρχει οροφή στον κατάλογο δικαιούχων που μπορεί να εγγράψει ο ΠΙ ;
Με βάση τον περί ΓεΣΥ Νόμο ο ανώτατος αριθμός δικαιούχων που μπορεί να εγγράψει ο προσωπικός ιατρός στον κατάλογο του είναι 2,500.
Υπάρχει εγκεκριμένος κατάλογος ΠΙ που είναι συμβεβλημένοι με τον ΟΑΥ ;
Ο κατάλογος με τα ονόματα των συμβεβλημένων με τον ΟΑΥ προσωπικών ιατρών για ενήλικες και των προσωπικών ιατρών για παιδιά θα αναρτάται στην ιστοσελίδα του ΟΑΥ και στην Πύλη Δικαιούχων.
Πώς θα έχουν πρόσβαση σε ΠΙ οι κάτοικοι απομακρυσμένων και ορεινών περιοχών;
Οι σχεδιασμοί του Υπουργείου Υγείας προβλέπουν τη διατήρηση των υφιστάμενων αγροτικών κέντρων για εξυπηρέτηση των κατοίκων απομακρυσμένων ή/και ορεινών περιοχών. Οι δικαιούχοι διατηρούν όμως το δικαίωμα να εγγραφούν σε ΠΙ της επιλογής τους τον οποίο θεωρούν ότι θα τους εξυπηρετεί καλύτερα. 
Τι γίνεται αν δεν υπάρχει συμβεβλημένος με τον ΟΑΥ παιδίατρος στην περιοχή που ζω για να εγγράψω το παιδί μου;
Σε περίπτωση που δεν υπάρχει συμβεβλημένος με τον ΟΑΥ παιδίατρος στην περιοχή που ζείτε ή σε διαχειρίσιμη για σας απόσταση, μπορείτε να εγγράψετε το παιδί σας σε κατάλογο δικαιούχων ΠΙ για ενήλικες μέσω της συμπλήρωσης σχετικής αίτησης.